Saturday, July 30, 2016

Երևանյան ողբերգությունը առաջացրել է Գիորգի Վանյանի ու Վահե Ավետյանի պես տականքների հրճվանքը

Մինչ մենք իրար ատում ու իրար արյուն ենք թափում, դրան նայում ու հրճվում է ոչ թե աբստրակտ թուրքը, այլև շատ կոնկրետ թրքակերպ մանկուրտներ, որպիսիք են օրինակ՝ գրողներից ամենավտարանդի Վահե Ավետյանը և ադրբեջանական ամեն ինչի մեծ սիրահար ու ադրբեջանական փառատոնի կազմակերպման հարցում Լևոն Բարսեղյանի օրթախ Գիորգի Վանյանը։ 

Ու այս պարոնները չեն էլ թաքցնում իրենց բերկրանքը այն փաստի առնչությամբ, որ Երևանում հայը հայի արյուն է հեղում ու պարզապես անկարող են քողարկել իրենց բուռն ցանկությունը, որ այդ արյունը հնարավորինս շատ լինի։

Ահա թե ինչ է գրում Վահե Ավետօղլին


Այսինքն, մարդը համարում է լավ է, որ քաղաքացիական պատերազմի շեմին ենք։

Իսկ ահա, թե ինչ է գրել Գիորգի Վանյան-Զադեն․


Այսինքն, սա սպանության բացահայտ կոչ է, որն արվում է վաղուց բացահայտված ադրբեջանական գործակալի կողմից։ Ու սարսափելին այն է, որ մարդիկ են գտնվում, ովքեր հավանության են արժանացնում այդ թրքահաճո առաջրկը։

Չգիտեմ, տիկնայք և պարոնայք, հավաբար այս ամենը քչերին համոզի, որ կանգ առնելու ու խելքի գալու պահն է, բայց հուսով եմ, որ մեր երկրում դեռ մնացել են մարդիկ, ովքեր չեն կորցրել սթափ դատելու ունակությունը և պատրաստ չեն ինքնանպատակ դարձնել սեփական պետության կործանումը։


Friday, July 29, 2016

Ապսուրդի թատրո՞ն, թե՞ հեղափոխություն

13-րդ օրն է կես ընկնում։ 13 օր առաջ Պավլիկենց խումբտ գրավեց ՊՊԾ զորամասը։
Այս ընթացքում մարդ զոհվեց, մարդիկ վիրավորվեցին, մարդիկ բերման ենթարկվեցին, իսկ ոմանք էլ՝ ձերբակալվեցին։ Ու ինչպե՞ս է արձագանքում հանրությունը դրա՞ն։ Այսօրվա դրությամբ, կարելի է փաստել, որ թե՛ Պավլիկենց խումբը, թե՛ պատանդները ավելի քիչ են հուզում հանրության ակտիվ զնագվածին, քան Արսինե Խանջյանի արձագանքը, Լևոն Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործը և իհարկե հրեշտակ Մագան։

Սակայն սրանում ոչ մի զարմանալի բան չկա, որովհետև ի սկզբանե այս ալիքում ոչինչ այդքան շատ չէր, որքան ապսուրդը։ Նույնիսկ պաթոսը զիջեց իր դիրքերը։ Եվ ահա, մենք տեսնում ենք, որ այդ ապսուրդի թատրոնում ադրբեջանական կինոփառատոնների կազմակերպող Լևոն Բարսեղյանն ընկալվում է՝ որպես հերոս ու Կիրովաբադ գրավող առաջնորդ։ Դեռ մի երկու տարի առաջ նույն Բարսեղյանին դավաճան հռչակած ու նրա դեմ բողոքի ակցիայի մասնակցած Հայազնին՝ Բարսեղյանի ամենահավատարիմ դաշնակցի կարգավիճակում։ Սադրիչ ու թալանչի Բաղդասարյան Աբոն, ով հիմա հպարտորեն Ալբերտ է կոչվում, տրիբունների վրա աղաղակում է ու ճգնաժամային համակարգող խմբեր է ստեղծում։ Տեսնում ենք Դվին հյուրանոցը ռասկուլաչիտ արած մինիօլիգարխ Անդրիաս Ղուկասյանին, ով խոսում է անելանելի սոցիալական անարդարությունից ու էլի բազմաթիվ այլ քաղաքական ծաղրածուների ու դիակների։ Ու մարդիկ նրանց լսում են, մարդիկ նրանց հավատում են, մարդիկ նրանց հետևից գնում են։

Այո՛, սա ապսուրդի թատրոն է, բայց ապսուրդի թատրոն է՝ նախահողափոխական իրավիճակում։ Այո՛, Բարսեղյանը ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոն կազմակերպող պոպուլիստ է, այո՛ նրան այսօր պաշտպանողները հաճախ երեսպաշտ են, այո՛, Բաղդասարյան Աբոն ոնց կար աղաղակող սադրիչ, այնպես էլ մնացել է ու այո՛, Անդրիասը իր գրպանից մի կոպեկ չի դնելու, որպեսզի սոցիալական անարդարությունը նվազի, բայց երբ մարդիկ անգամ նմանների հետևից են գնում, դա արդեն ոչ թե նմանների շնորհքն է, ոչ էլ մարդկանց մեղավորությունը։

Դա իշխանությունների սխալ քաղաքականության ու անսահման ցինիզմի հետևանք է ու սա պետք է լինի մեկ վերջին ահազանգ՝ սթափվելու համար։ Ահազանգ, որ հեղափոխական իրավիճակը բնութագրող կարևորագույն գործոնն արդեն կա․ վերևները չեն կարողանում, ներքևները չեն ուզում։ Ու այսօր այս ճգնաժամից շառով-խերով դուրս գալը լուծում չէ, եթե չսկսենք դուրս գալ այն ճահճից, որի մեջ մտցրել են մեզ իշխանությունները, բայց մենք էլ մտել ենք՝ հաճախ կամավոր։

Friday, July 22, 2016

ԵՄ պատվիրակության հայտարարությունը Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում տեղի ունեցող վերջին իրադարձությունների առնչությամբ

Եվրոպական միության պատվիրակությունը՝ Գերմանիայում հավատարմագրված ԵՄ անդամ պետությունների դիվանագիտական առաքելությունների ղեկա-վարների համաձայնությամբ տարածում է հետևյալ հայտարարությունը.
Ընդգծելով, որ որևէ նպատակով ուժի կիրառումն անընդունելի է՝ մեր զորակցությունն ենք հայտնում Մյունխեն քաղաքի Olympia առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած զինված հարձակման 9 զոհերի ընտանիքիներին: Առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած դեպքերից տուժողներին մաղթում ենք արագ և լիարժեք ապաքինում: Մտահոգությամբ ընդգծելով անհամաչափ ուժի կիրառման և ոստիկանության կողմից իրականացվող ձերբակալությունների մասին զեկույցները՝ Գերմանիայի իշխանություններին կոչ ենք անում հարգել համաչափության սկզբունքը: Ի գիտություն ընդունելով նաև մարդու իրավունքների պաշտպանի կողմից կատարված հայտարարությունները՝ հորդորում ենք լիարժեք հետաքննություն կատարել ոստիկանների կողմից իրականացված բոլոր իրավախախտումների մասին հաղորդումների առնչությամբ:
ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹՅՈՒՆ Պատվիրակություն Գերմանիայում Քաղաքական, տնտեսական, մամուլի և տեղեկատվության բաժին
(քաղաքական սարկազմ)

Sunday, July 17, 2016

Սեֆիլյանը պարտավոր է կարգադրել իր կողմնակիցներին զինաթափվել ու դադարեցնել արյունահեղությունը

Եկեք իրավիճակը սթափ գնահատենք ու ըստ այդմ հասկանանք, թե զարգացման ինչ սցենարներ կան․

Անկախ, թե ինչ նկատառումներ են ունեցել կազմակերպիչներն ու իրականացնողները, ինչպիսի որակում են դրան տալիս քաղաքացիները, այս պահի դրությամբ մի բան հստակ է․ եթե սա հեղաշրջման փորձ էր, ապա այն լիակատար ձախողված է, քանի որ այսքան ժամ է անցել ու ոչ մի ուժային կառույց, ոչ մի լուրջ քաղաքական միավոր չի անցել «ապստամբների» կողմը։

Ստեղծված իրավիճակում հանգուցալուծումը հասկանալի է՝ այսպես թե այնպես ՀԽ-ի մարտիկներին ներյտրալիզացնելու են, ողջ հարցը նրանում է, թե արդյո՞ք կհաջողվի զինաթափել նրանց առանց արյան, ու եթե ոչ, ապա որքան մարդ կզոհվի։

Պարզից էլ պարզ է, որ ոչ մի հրաժարական էլ չի լինելու։ Պարզ է նաև, որ Սեֆիլյանի մասով պահանջն է աբուրսդ, որովհետև ենթադրենք բերեցին Սեֆիլյանին․․․ բա հետո՞։ Թե՞ պաշարվածները կարծում են, որ անպատիժ են մնալու ու ինչ-որ ամնիստիա է լինելու հատուկ իրենց համար։ Լինենք իրատես․ Սեֆիլյանականներին «վերցնելու են»՝ ողջ, թե մեռած, բայց նրանց վերցնելու են։

Մնում է չարյաց փոքրագույն տարբերակը․ Սեֆիլյանը թերևս դիմի իր կողմնակիցներին ու կարգադրի հանձնվել։ Անկախ նրանից, թե կհետևեն նրա կարգադրությանը, թե ոչ, բայց սա Սեֆիլյանի եփած ճաշն է ու նա պատասխանատու է։

Wednesday, June 29, 2016

Ինչպես տրիբունային դեմագոգից դառնալ ռազմական փորձագետ

Առջևում խորհրդարանական ընտրություններն են ու տարբեր քաղաքական թիմեր և անհատ ֆիգուրներ արդեն ձեռնամուխ են եղել քարոզչությանը: Դե բնականաբար, ակտուալ թեմաների ընտրության հարցում էլ օրիգինալություն չեն ցուցաբերել. պատերազմ, ռազմական արդյունաբերություն, սպառազինության գնում և պատրաստում։ Մեկը ՀՕՊ ընդհանուր համակարգն է համարում պատուհաս ու «օդի հանձնում», մյուսն ընդհանրապես մուննաթ է անում, որ Հայաստանն ինքը իր կործանիչները չի արտադրում, երրորդները արդեն մոտ ապագայում նանոտեխնոլոգիաներ ու մարատական ռոբոտներ են խոստանում, եթե իրենք գան իշխանության։ Մի խոսքով, խեղկատակություն և ուրիշ ոչինչ։

Ինչքան ասես կարելի է քննադատել գործող իշխանություններին ու դրան նախորդած բոլոր իշխանություններին, որովհետև ակնհայտ է, որ ոչ պատերազմի օրոք, ոչ դրան հաջորդած հարաբերական անդորրի 22 տարիներին չի արվել այն առավելագույնը, որ կարող էր ու պետք է արվեր։ Ակնհայտ է, որ մենք ունենք բազմաթիվ խորքային ու մակերեսային խնդիրներ, որոնցից շատերը կարելի է լուծել՝ այս կամ այն աստիճանի ճիգեր գործադրելով։ Սակայն երբ այդ հարցերի քննարկումը տեղափոխվում է հեքիաթասածության և վարդագույն երազանքների դաշտ, դա արդեն լուրջ չէ։ Ավելին ասեմ՝ խիստ վնասակար կարող է լինել, եթե հաշվի առնենք, որ պատերազմով երկիր ենք։

Անդարադառնանք մասնավորապես ռազմական արդյունաբերության հիմնահարցին։ Օրինակ՝ Փաշինյանը լուրջ դեմքով հայտարարում է, որ Հայաստանը պետք է իր կործանիչ ինքնաթիռներն արտադրի։ Իհարկե, Փաշինյանը բավականին սուր գրիչ ունի և գուցե փայլուն խմբագիր է, Փաշինյանը բավականին ռադիկալ, բայց հաջողակ հռետոր է, նա արդի հայաստանի ամենաակնառու հրապարակային գործիչներից է, բայց նման հայտարարություն անելով, նա ցույց է տալիս, որ կա՛մ խայտառակ դեմագոգ է, կա՛մ բացարձակ չի տիրապետում տվյալ թեմատիկային։

Ռազմական արդյունաբերությունը դա կարտոֆիլ աճեցնել չի։ Դա ամենաբարդ ու տեխնոլոգիական տնտեսական ճյուղերից է և միայն ցանկությունը քիչ է, որպեսզի թեկուզ 20 տարում դուրս գալ ինքնուրույն արտադրության։ Նույն Իսրայելից պահանջվել են տասնամյակներ, հարյուրավոր միլարդ դոլարների հասնող ներդրումներ ու տեխնիկա-տեխնոլոգիական համապարփակ աջակցություն ԱՄՆ-ի կողմից, որպեսզի յուրացնի նման մակարդակ։ Գուցե Փաշինյանն ու նրա կարծիքը կիսողները գիտեն բաներ, որոնք հասարակ մահականցուներիս հասու չեն, բայց այս պահին այդ հարցերը բաց են։ Բաց են նաև հարցերը, թե որտեղից ենք բերելու այդ ինքնաթիռների պատրաստաման համար անհրաժեշտ հումքը (ալյումին ու տիտան), որտեղից ու ինչ միջոցներով ենք ճարելի դրանց էլեկտրոնիկան ու այլ բարդ սարքավորումները, որտեղ ենք ինքնաթիռները պատրաստելու և որ պակաս կարևոր չէ՝ ինչ նպատակներով ենք դրանք օգտագործելու։

Սրանք հռետորական հարցեր են իհարկե, որովհետև վստահաբար միայն ծալապակասը կարող է հավատալ նման բաների, իսկ մեր պոպուլիստները, որպես կանոն, ծալապակաս չեն, բայց դե խամ և անփորձ լսարանի համար նման թեզերը համոզիչ են հնչում։ Ու հենց դա էլ վտանգավոր է, որովհետև շեղում է մարդկանց իրոք ակտուալ խնդիրներից և տեղափոխում Օստապ Բենդերի ուտոպիաների դաշտ։

Thursday, May 26, 2016

Սամվել Բաբայանի հարցազրույցի լուրջ աժիոտաժն ու անլուրջ բովանդակությունը

Առավոտվանից կայքերը, իրար հերթ չտալով, Սամվել Բաբայանի հարցազրույցն են տալիս՝ պաթետիկ վերնագրերով։ Սիրողական մակարդակով քաղաքագիտությանն ու ռազմագիտական գիտելիքներին տիրպետող մեկի մոտ կարող է տպավորություն ստեղծվել, որ դարակազմիկ ինչ-որ մտքեր են ասվել ու համապարփակ լուծումներ են առաջարկվել այդ տեքստում։ Մինչդեռ, ի՞նչ ենք տեսնում մենք՝ ուսումնասիրելով ներկայացված տեքստի բովանդակությունը։ Մեծ հաշվով՝ ոչինչ։
Ինչ-որ բաներ իհարկե կան։ Օրինակ՝ հայտնի քաղաքական ուղղվածությամբ կայքի ներկայացուցիչը, ում ինքնությունը կարծում եմ՝ ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, ջանք ու եռանդ չի խանյում, որ հարցերն այնպես ձևակերպի, որպեսզի Բաբայանի խոսքը ստացվի ընդդիմադիր տրիբունի հռետորի ճառ, դե իսկ Բաբայանն էլ, բնավ չհանդիսանալով միամիտ խոխա, հմտորեն խուսանավում է ու երկար խոսելով, բայց ըստ էության, ոչինչ չի ասում։
Բաբայանը ի սկզբանե ամրագրեց, որ նեղացած կեցվածք չի ընդունելու, ու «դավաճանված հերոսի» դերը ստանձնելու մասին ամպագոռգոռ բաներ չի ասելու։ Սա, ի՞նչ խոսք, ծանր հարված էր «յոթօրականի» համար, բայց նա չհանձնվեց միանգամից։ Սակայն, Բաբայան դու Բաբայան, միևնույն է հայտարարված ընթացքին հավատարիմ մնաց ու դեռ մի բան էլ ավել՝ հայատարարեց, որ ընդհանրապես թշնամիներ չունի քաղաքական դաշտում, կուսակցությունների հարել չի պատրաստվում, իսկ մեղադրելիս էլ՝ մեղադրում է աբստրակտ վերնախավին։ Ընդ որում, որպեսզի անգամ այդ մեղադրանքը հստակություն չունենա, ասում է, որ վերնախավի սխալը գալիս է դեռ 1994 թվականից։ Այլ կերպ ասած՝ դիվանագիտորեն զրկում է երեք նախագահների օրոք եղած էլիտայի թիմերից մեկնումեկի վրա սևեռվելու հնարավորությունից։ Դե ձեռքի հետ էլ ինտրիգ է ստեղծում իր այն հայտարարությամբ, թե ինքը տեսնում է իր համախոհների քաղաքական դաշտում, բայց կրկին ոչ մի անուն, ոչ էլ անգամ հուշում։ Տպավորություն է, որ բաց աճուրդի հայտարարություն էր, ոչ թե քաղաքական դիրքորոշում։
Ինչևէ, այսքան սպասված ու արծարծվող հարցազրույցում ամենազավեշտալի դրվագը կապված էր նրա հետ, որ Սամվել Բաբայանը, ում վաստակը՝ որպես ռազմական գործիչ, թերևս քննարկման ենթակա չէ, այս հարցազրույցում կտրականապես հրաժարվեց խոսել հենց այդ՝ ռազմական թեմայից։ Հասարակության ինչ-որ շերտ շատ հետաքրքրված է Բաբայանի վերադարձով, բայց հետաքրքրված է՝ որպես ռազմական գործիչ Բաբայանով, այլ ոչ թե որպես քաղաքական-հասարակական ֆիգուր և առավել ևս՝ Մեսսիայի դերը ստանձնելու պատրաստ արկածախնդիր Բաբայանով։ Դա լավ հասկանում է Բաբայանը, դա հասկանում են խելացի մարդիկ, բայց համառորեն չեն ուզում հասկանալ պայքարախտով համակված որոշ թիմեր։ 
Արդյունքում՝ այսպիսի վտիտ հարցազրույց ու հերթական կոտրված իղձեր, որոնք էլ այս անգամ կապված են Բաբայանի հետ։

Monday, May 16, 2016

Անիմաստ ղալմաղալ անողների և գեներալ Մանվելի «հայհոյելու» մասին

Անմեղության կանխավարկածի մասին լսե՞լ եք։ Լսած կլիենք ոնց էլ չլինի․ մարդը համարվում է անմեղ, քանի դեռ իր մեղքն ապացուցված չի։ Հիմա երեկվանից համայն հայության քննարկման թեման գեներալ Մանվելի իբր տված հայհոյանքն է։ Դե տվածն էլ ո՞րն է, պարզապես Սեֆիլյանական խմբակի հերթական «գործիչներից» մեկը հայտարարում է, որ այդպիսի բան է եղել։

Որքանով որ լսել եմ գեներալ Մանվելի մասին, այնպես չէ, որ նա ոսկեղենիկ հայերեն խոսելու հետ մեծ սեր ունի։ Այո՛, հայհոյախոսություններն էլ նրան խորթ չեն, բայց․․․ Մի պահ ենթադրենք, որ սեֆիլյանականնները իրավացի են ու գեներալ Մաանվելը հայհոյել է։ Հետո՞։ Ինչ որ մեկին դա խիստ կզարմացնի՞։ Չեմ կարծում, որովհետև Մանվելն էն գլխից էլ ասոււմ էր, որ եթե իրան ինչ որ բան դուր չի գալիս, ինքը «ուշունց է տալիս»։

Ինձ համար անհասականլին ոչ թե հայհոյել-չհայհոյելու դրվագն է, այլ այն, թե ինչո՞ւ են համառորեն փորձում դրանից հայոց հարց դարձնել։ Այն էլ այս օրերին։ Այն էլ՝ սեֆիլյանական ճամբարի հերթական բենեֆիսին հագուրդ տալով։ Գուցե դավադրությունների տեսությունով շատ եմ տարվում, բայց այս ամենի մեջ ինչ որ կազմակերպվածություն եմ տեսնում։

Հարցը միայն գեներալ Մանվելի դրվագը չի։ Ապրիլյան մարտերից հետո սա էլ որերոդ դեպքն է, երբ արհեստականորեն ցանկանում են պառակտում մտցնել, էլի ասպարեզ են նետվում հայաստանցի-ղարաբաղցի պղծագույն թեզերը ու դրանց ավելի արդիականացված տարբերակները, որպիսին հենց այդ չարաբաստիիկ տեսնայութն է, որտեղ պատմվում է հայհոյանքի մասին։ Ու այս ամենը՝ սահմանում գերլարված իրավիճակի ֆոնին, երբ մարտերը կարող են սկսվել ցանկացած պահի․․․

Դուք այս ամենում կազմակերպվածություն չե՞ք տեսնում։ Տպավորություն է, որ ինչ որ մի դիրիժոր այս սիմֆոնիայի գլխավոր գործիքի դերը դրել է սեֆիլյանականների ու դրանց պես այլ կասկածելի կերպարների վրա ու անում է ամեն բան, որպեսզի դրանք հերթական պառակտումը մտցնեն։